Monsterklus: Martin en zijn mensen plaatsten 22.000 steunpalen om de grootste flat van Nederland te stutten
Hij heeft er zeker slapeloze nachten door gehad. Maar Martin Bannink en zijn mensen hebben de monsterklus geklaard: de L-flat en Geroflat in Zeist van onder tot boven veiligstellen met ruim 22.000 steunpalen. Iets dat volgens de betonspecialist ook bij kleinere flats of woningen van zekere leeftijd zomaar nodig kan zijn.
De technisch directeur van A1 Betononderhoud BV herinnert zich nog goed hoe afgelopen najaar duidelijk werd dat zich een enorme taak aandiende. „We waren al bij de Geroflat bezig met betononderhoud en betonreparaties en gelijktijdig liep er onderzoek.” Daaruit werd duidelijk dat veel betonplaten van de galerijen en balkons konden worden goedgekeurd, maar er waren er ook serieus aangetast door corrosie.”
Bannink was zich ervan bewust dat het hier niet ging om een portiekflatje met 20 woningen, maar om de grootste flat van Nederland met 728 huishoudens en een identieke buurman met nog eens de helft van dat aantal aan de Laan van Vollenhove. „Maar voor we daar goed over na konden denken, zei corporatie Woongroen: ‘We nemen geen enkel risico’.” Toen hebben we samen besloten: ‘We gaan alles veiligstellen.’ En toen moesten we heel snel schakelen.”
Elk huishouden in beide flats ontving die dag een brief in de bus met een dringend advies: sta met niet meer dan drie mensen bij elkaar op het balkon, zet geen zware spullen op balkon of galerij en loop zo veel mogelijk langs de muur.
Een voorzorgsmaatregel, net als de klus die binnen 48 uur werd opgestart: alle balkons en galerijen voorzien van extra steunpalen, zogenoemde bouwstempels.
Het zette A1 Beton op z’n kop. „We zijn geen groot bedrijf, we hebben ongeveer 25 vakmensen in dienst.” Het was opeens alle hens aan dek. „Ik denk dat onze bedrijfsleider die eerste week dag en nacht heeft doorgewerkt. Opeens moesten we duizenden stempels zien te regelen, zo’n 43 kilometer lengte aan houten balken en heel veel extra menskracht.”
Wat daarbij hielp was volgens Bannink een goede samenwerking met Woongroen en de gemeente én het feit dat de grootste flat van Nederland stevig in het nieuws kwam toen er voorzorgsmaatregelen werden afgekondigd. „Alleen al daardoor werden we benaderd met de vraag of we nog hulp konden gebruiken.”
Vallende gevels
Niet dat ze er onbekend waren met de materie. Integendeel. Beton en staal behoren tot de corebusiness van A1 Betononderhoud. Of het nu gaat om vallende gevels, vochtklachten, afscheurende trappen, doorzakkende hellingen van parkeergarages, balkons of andere schade aan metselwerk, bescherming of onderhoud. En ook ‘stempelen’ komt daarbij geregeld kijken.
Die ervaring gaat inmiddels al even terug. „Er is in 2011 in Leeuwarden een galerij van een flat naar beneden gekomen.” Gelukkig zijn daarbij geen gewonden of doden gevallen. Maar toenmalig minister Blok heeft toen wel besloten tot een onderzoekplicht voor gebouwen met uitkragende galerijen en balkons die zijn gebouwd tussen 1950 en 1970, met een uitloop naar 1975. Zo’n 1100 galerijflats moesten voor 2017 worden onderzocht.”
Die flats van inmiddels een jaar of 60 oud hebben vaak dezelfde constructie, weet Bannink. „Met een balkonvloer of galerijvloer die van binnen naar buiten is doorgestort zonder koudebrugonderbreking, zeg maar isolatie. Het is gewoon een massieve plaat met vaak relatief weinig wapening. Pas in de jaren 70 is de manier van bouwen veranderd.”
Het maakt kwetsbaar. Doordat de wisselende buitentemperatuur en de constante binnentemperatuur de vloer laten uitzetten en krimpen, met scheuren tot gevolg. „Het kan ertoe leiden dat er vocht in het beton dringt, waardoor op termijn de wapening wordt aangetast”, zegt Bannink. „Maar dat kan ook gebeuren doordat je in de winter zout strooit tegen gladheid. Daardoor kunnen chloriden in het beton dringen, met hetzelfde effect. Ook als je je balkon of galerij elke week, jaar in jaar uit, met chloor reinigt, trouwens.”
Extra belasting
En dan zijn er nog situaties waarin een galerij of balkon in de loop der jaren zwaarder is belast. „Met dekvloer op dekvloer, of doordat er betonnen tegels zijn aangebracht. Dat is allemaal extra gewicht. Eén centimeter extra leidt al snel tot 20 kilo extra belasting en ook dat kan leiden tot scheuren.”
Het is de schaal van het werk in Zeist die het tot een klus van een buitencategorie maakt, legt Bannink uit. „Op het hoogtepunt liepen hier 60 tot 80 man continu. Maar er zijn ook heel veel bewoners, met meer dan 100 nationaliteiten. Wanneer je bij iedereen op het balkon moet zijn, vraagt dat soms speciale aandacht.”
Voor de kerst zouden alle stempels er staan, beloofde Woongroen. De praktijk bleek weerbarstiger. „We vielen van het ene in het andere. Zo moesten er stalen balken komen voor onder de eerste verdieping, zodat bewoners niet ook in hun berging geconfronteerd zouden worden met palen”, geeft Bannink als voorbeeld. „En we moesten de entrees aanpassen omdat die anders niet meer toegankelijk waren als de stempels er zouden staan.”
Verenigingen van Eigenaren
Trots en tevredenheid overheersen nu de klus is geklaard en de flats zijn veiliggesteld. „Dit is natuurlijk wel vervelend voor bewoners. Daarentegen: het gaat om je veiligheid.”
Hoe het nu verder gaat, is evenwel nog niet duidelijk. Zeker is dat er nog iets moet gebeuren om de galerijen en balkons toekomstbestendig te maken. Momenteel loopt onderzoek naar de manier waarop, waarbij ook Banninks mensen betrokken zijn.
Zo gaat het bij meerdere woningbouwverenigingen, weet de technisch directeur. „Die hebben periodiek onderzoek over het algemeen goed op de rit. Anders dan verenigingen van eigenaren van appartementencomplexen. Tussen 2013 en 2016 is er heel veel onderzoek uitgevoerd. Heel veel is toen goedgekeurd of afgekeurd en versterkt.”
Tegelijkertijd kregen veel galerijen en balkons toen volgens Bannink groen licht, ‘op het randje’. „En daar is sindsdien vaak nog niets mee gedaan. Persoonlijk ben ik bang dat het een kwestie van tijd is voordat er een keer wat gaat gebeuren.”
Bannink voelt een grote verantwoordelijkheid. „Maar dat is juist ook het leuke van dit werk. Dat klanten bij ons komen met een probleem, we samen een oplossing vinden, waarbij we ook kijken naar gebruik en uitstraling en iedereen zich weer veilig kan voelen.”
BRON: Algemeen Dagblad (Maaike Kooistra – https://www.linkedin.com/in/maaikekooistra/)
Fotografie: Mel Boas
